Yaşla birlikte omurgamızda meydana gelen değişiklikler, bazen sinirlerin geçtiği tünellerin daralmasına yol açar. Tıbbi adıyla "Spinal Stenoz", halk arasındaki adıyla "Dar Kanal" hastalığı; özellikle 50 yaş üzeri bireylerde yaşam kalitesini ciddi şekilde düşüren, yürüme mesafesini kısaltan mekanik bir sorundur. Bel fıtığı ile sıkça karıştırılsa da, belirtileri ve seyri bakımından kendine has özellikleri vardır.

Belde Kanal Daralması Nedir?

Omurganın ortasında, beynin devamı olan omuriliğin ve sinir köklerinin geçtiği korunaklı bir kanal (spinal kanal) bulunur. Sağlıklı bir omurgada bu kanal geniştir ve sinirler rahatça hareket eder. Ancak kireçlenme, bağ dokularının kalınlaşması veya disklerin yapısının bozulması sonucu bu kanalın çapı daralır. Daralan kanal, içinden geçen hassas sinir dokularını sıkıştırmaya başlar. Bu durum, su hortumunun üzerine basılmasına benzer; sinirlerdeki akış bozulur ve bacaklara giden sinyaller aksar.

Neden Olur?

Spinal stenoz genellikle yaşlanma sürecinin doğal bir sonucudur (Dejeneratif süreç).

Kireçlenme (Osteoartrit): Omurga eklemlerinin (faset eklemler) aşınması ve büyümesi kanalı daraltır.
Bağ Dokusu Kalınlaşması: Omuriliği koruyan bağların (ligamentum flavum) zamanla kalınlaşıp kanala doğru bombeleşmesi.
Bel Fıtıkları: Disklerin su kaybedip çökmesi ve arkaya doğru taşması.
Omurga Kayması (Spondilolistezis): Bir omurun diğeri üzerinde kayarak kanalı sıkıştırması.
Doğumsal Faktörler: Bazı kişiler doğuştan daha dar bir kanala sahiptir.

Belirtiler

Kanal daralmasının en tipik belirtisi "Nörojenik Kladikasyon" yani halk arasındaki adıyla "Vitrin Hastalığı"dır.

Yürüme Mesafesinde Azalma: Hasta yürümeye başladıktan bir süre sonra (örneğin 200 metre sonra) bacaklarında ağrı, uyuşma veya karıncalanma hisseder.
Öne Eğilme İsteği: Hasta durup öne doğru eğildiğinde veya bir yere oturduğunda (kanal çapı genişlediği için) ağrı geçer. Bu yüzden hastalar alışveriş arabasına yaslanarak daha rahat yürürler.
Bacaklarda Güçsüzlük: "Bacaklarım beni taşımıyor" hissi.
Bel Ağrısı: Genellikle bacak ağrısından daha hafiftir.

Tanı Yöntemleri

Fizik Muayene: Refleksler ve kas gücü kontrol edilir.
MR (Manyetik Rezonans): Kanalın ne kadar daraldığını ve sinirlerin ne kadar sıkıştığını gösteren en net yöntemdir.
BT (Bilgisayarlı Tomografi): Kemik yapıdaki kireçlenmeleri daha iyi gösterir.

Yönetim ve Tedavi

Tedavi, hastanın yaşam kalitesine göre belirlenir. Kanalın dar olması tek başına ameliyat sebebi değildir; önemli olan hastanın şikayetidir.

1. Ameliyatsız Tedavi (Konservatif)

Hafif ve orta düzey darlıklarda önceliklidir.

İlaç Tedavisi: Ağrı kesiciler ve ödem çözücüler.
Fizik Tedavi: Bel ve karın kaslarını güçlendirerek omurgaya binen yükü azaltmak.
Epidural Enjeksiyonlar: Omurilik kanalına yapılan kortizon iğneleri ile sinir ödemi azaltılarak geçici rahatlama sağlanabilir.

2. Cerrahi Tedavi

Eğer hasta "Artık bakkala bile gidemiyorum" diyorsa, idrar kaçırma başlamışsa veya bacaklarda ilerleyici güç kaybı varsa ameliyat gerekir. Ameliyatla (Laminektomi) arkadaki kemik ve bağ dokuları alınarak kanal genişletilir ve sinirler rahatlatılır. Gerekirse omurgaya platin (vida) takılarak sabitleme yapılır.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı?

Yürüme mesafeniz giderek kısalıyorsa, bacaklarınızda sürekli bir uyuşukluk varsa ve idrar/büyük abdest tutmada zorluk yaşıyorsanız vakit kaybetmeden bir omurga cerrahına (Ortopedi veya Beyin Cerrahisi) başvurmalısınız.

Sonuç

Belde kanal daralması, yaşlılığın kaçınılmaz bir sonucu gibi görülüp "kader" diyerek çekilmemelidir. Doğru tedavi ile hastalar tekrar uzun yürüyüşler yapabilir ve ağrısız bir yaşlılık geçirebilirler.

İlgili Makaleler

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Tanı ve tedavi için mutlaka uzman hekime danışınız.

Belde Kanal Daralması (Spinal Stenoz): Nedenleri, Belirtileri ve Tedavi Haritası

Önemli Uyarı

3 Saniyede Çözüm