Bir ebeveyn için, sabah koşturan çocuğunun akşam birdenbire topalladığını veya yürümek istemediğini görmek korkutucudur. Çocuklarda topallama (aksama), ortopedi acillerine en sık başvuru nedenlerinden biridir. Çoğu zaman basit bir incinme veya geçici bir durum söz konusu olsa da, topallama bazen kemik enfeksiyonları veya kalça problemleri gibi acil müdahale gerektiren ciddi hastalıkların ilk ve tek belirtisi olabilir. Bu nedenle "büyüme ağrısıdır geçer" demeden önce dikkatli bir gözlem şarttır.

Çocuk Neden Topallar?

Topallama bir hastalık değil, bir bulgudur. Çocuk, ağrıdan kaçınmak için vücut ağırlığını ağrıyan bacağa daha az verir (Antaljik Yürüyüş) veya bacak boyu farkı gibi yapısal bir sorun nedeniyle dengesiz yürür.

Nedenler yaş grubuna göre değişir:

Küçük Çocuklar (1-3 Yaş): Genellikle kalça çıkığı (Gelişimsel Kalça Displazisi) veya fark edilmeyen küçük kırıklar/ezilmeler.
Okul Çağı (4-10 Yaş): Geçici sinovit, Perthes hastalığı.
Ergenlik (11-16 Yaş): Kalça kayması (Femur Başı Epifiz Kayması).

En Sık Görülen Nedenler

1. Geçici Sinovit (Kalça Nezlesi)

Çocuklarda ani başlayan topallamanın en sık nedenidir. Genellikle bir üst solunum yolu enfeksiyonundan (grip, nezle) 1-2 hafta sonra görülür. Bağışıklık sistemi virüsle savaşırken kalça eklem zarında geçici bir ödem oluşturur. İyi huyludur, dinlenmeyle geçer.

2. Travma

Düşme, çarpma veya burkulmalar. Bazen çocuk korktuğu için düştüğünü söylemeyebilir. Ayakkabı vurması veya ayağa batan bir diken bile topallamaya neden olabilir.

3. Septik Artrit (Eklem İltihabı) - ACİL DURUM

Eklemin içine bakteri girmesidir. Eklem şiş, sıcak ve çok ağrılıdır. Çocuk bacağını oynatmak istemez, ateşi yüksektir. Saatler içinde kıkırdak hasarı yapabilir.

4. Perthes Hastalığı

Kalça eklemi topunun (femur başı) kan dolaşımının bozulup kemiğin yumuşamasıdır. Sinsi başlar, ağrısız topallama görülebilir.

Belirtiler ve Gözlem

Ağrılı mı Ağrısız mı? Ağrı varsa çocuk o bacağa basmak istemez. Ağrı yoksa bacak boyu farkı veya kalça çıkığı olabilir.
Ateş Var mı? Ateş varsa enfeksiyon (septik artrit) riski yüksektir.
Travma Öyküsü: Yakın zamanda düşme var mı?

Tanı Yöntemleri

Fizik Muayene: Doktor çocuğun yürüyüşünü izler, eklem hareket açıklığına bakar.
Ultrason: Kalça ekleminde sıvı artışı olup olmadığını gösterir (Geçici sinovit için önemlidir).
Röntgen: Kırık veya kemik yapısındaki bozukluklar (Perthes vb.) incelenir.
Kan Tahlilleri: Enfeksiyon belirteçleri (CRP, Sedimantasyon) kontrol edilir.

Yönetim ve Tedavi

Tedavi tamamen nedene yöneliktir:

Geçici Sinovit: Yatak istirahati ve ağrı kesici şuruplarla 1 haftada kendiliğinden geçer.
Septik Artrit: Acil ameliyatla eklem yıkanır ve damardan antibiyotik verilir.
Kırık/Çatlak: Alçı veya atel uygulaması.
Perthes/Kalça Kayması: Cerrahi müdahale veya özel cihazlar gerekebilir.

Ne Zaman Doktora Başvurulmalı? (Kırmızı Bayraklar)

Çocuğun ateşi yüksekse ve topallıyorsa.
Bacağına hiç basamıyor ve emeklemeyi tercih ediyorsa.
Gece ağrıdan uyanıyorsa.
Topallama 3 günden uzun sürdüyse.
Yakın zamanda kene ısırığı öyküsü varsa.

Sonuç

Çocuklar yetişkinlerin küçültülmüş hali değildir; kemikleri ve eklemleri sürekli büyüme halindedir. Basit bir topallama bile büyüme plaklarını etkileyen bir sorunun işareti olabilir. Ebeveyn içgüdüsü önemlidir; "bir terslik var" diyorsanız mutlaka bir uzmana danışın.

İlgili Makaleler

⚠️ Yasal Uyarı: Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır. Çocuğunuzdaki topallama için mutlaka Ortopedi uzmanına başvurunuz.

Çocuklarda Topallama ve Aksama: Büyüme Ağrısı mı, Ciddi Bir Sorun mu?

Önemli Uyarı

3 Saniyede Çözüm